Υπάρχουν άλμπουμ που απλώς αγαπάμε. Κι έπειτα υπάρχουν εκείνα που μετατρέπονται σε σταθμούς. Το Jazz at the Pawnshop, ηχογραφημένο στις 6 και 7 Δεκεμβρίου του 1976 στο Stampen της Στοκχόλμης, ανήκει στη δεύτερη κατηγορία, μια ζωντανή ηχογράφηση που εξελίχθηκε σε θρύλο, όχι μόνο για τη μουσική, αλλά για το πώς αιχμαλώτισε τον χώρο, τον χρόνο και την ατμόσφαιρα.
Το Stampen, το οποίο μεταφράζεται κυριολεκτικά ως «το ενεχυροδανειστήριο», υπήρξε κάποτε εκκλησία του 18ου αιώνα. Τον 20ό, μεταμορφώθηκε σε pub και γρήγορα έγινε καταφύγιο της σουηδικής (και όχι μόνο) τζαζ σκηνής. Σήμερα, έχει χάσει τον χαρακτήρα του, αλλά τότε… ήταν μουσικό προσκύνημα.
Ο ηχολήπτης Gert Palmcrantz, σχεδόν κρυμμένος σε μια αποθήκη πίσω από το bar, αιχμαλώτισε κάθε ήχο με μαεστρία: το κουβεντολόι του κοινού, τα ποτήρια, την ανάσα των μουσικών. Όλα. Και όλα, χωρίς οπτική επαφή με τη σκηνή, ηχογράφησε με δύο μαγνητόφωνα Nagra IVS σε ταινίες ¼”, ταχύτητας 15ips, συνδυάζοντας μικρόφωνα Neumann (σε διάταξη ORTF), Studer κονσόλα και Dolby A μονάδες.
Το ρεπερτόριο; Από το «Limehouse Blues» έως το «I’m Confessin’» και το «High Life», με το τελευταίο να απουσιάζει στην περίφημη 2xHD βινυλιακή επανέκδοση, εξαιτίας των περιορισμών χώρου στην πρώτη πλευρά του δίκσου.
Κι όμως, αυτή η έκδοση θεωρείται από πολλούς η πιο εντυπωσιακή: crystal-clear ορισμός, real-to-life λεπτομέρεια και spatial αίσθηση που αγγίζει το μεταφυσικό.
Ποιοι έπαιξαν; Ένα σπουδαίο κουαρτέτο: πιάνο, σαξόφωνο, κοντραμπάσο και drums, με προσθήκη vibraphone τη δεύτερη μέρα. Το μοναδικό «High Life Reprise Cut», που ακολουθούσε με ένα απότομο φινάλε, υπάρχει μόνο στην έκδοση της AudioNautes, αν μπορεί κανείς να τη βρει.
Από τότε μέχρι σήμερα, το άλμπουμ επανακυκλοφορεί σε άπειρες μορφές: βινύλια, CD, SACD, XRCD, high-resolution downloads… όλα υπόσχονται «πιστότητα».
Όμως λίγα καταφέρνουν να μεταφέρουν την μοναδική ένταση της ζωντανής ηχογράφησης, το συναισθηματικό feedback, την αυθεντικότητα της στιγμής.
Για πολλούς, το Jazz at the Pawnshop αποτελεί σημείο αναφοράς.
Μπορείς ακόμα και σήμερα να αισθανθείς ότι βρίσκεσαι εκεί, δίπλα στη σκηνή, με μπύρα στο χέρι και τη μουσική να σου γεμίζει την ψυχή.
Αν θεωρείς ότι αυτός ο δίσκος δεν ακούγεται καλά, ίσως ήρθε η ώρα να ελέγξεις τον εξοπλισμό σου… Για όλους εμάς, αυτό είναι ένα ιερό δισκοπότηρο ζωντανά ηχογραφημένης μουσικής.
Το βινύλιο 2xHD μπορεί να μην έχει το «High Life», αλλά κερδίζει στις λεπτομέρειες. Ο ήχος; Ζωντανός, λεπτομερής, με πραγματική παρουσία των οργάνων. Η εμβύθιση; Απίστευτη.
