Γιατί δύο ήχοι στην ίδια ένταση δεν ακούγονται το ίδιο: Loudness vs Perceived Loudness

Στα θεμέλια του audio υπάρχει μια βασική αλλά συχνά παρεξηγημένη έννοια: η διαφορά ανάμεσα στο loudness και στο perceived loudness. Δύο ήχοι μπορεί να είναι ρυθμισμένοι στην ίδια στάθμη, όμως ο ένας να ακούγεται δυνατός και καθαρός, ενώ ο άλλος να μοιάζει αδύναμος. Αυτή η απόκλιση οφείλεται στο πώς αντιλαμβάνεται ο ανθρώπινος εγκέφαλος την ένταση.

Το loudness είναι η πραγματική ισχύς της ηχητικής δόνησης, αυτό που μετριέται σε ισχύ και που ελέγχουμε με το volume. Το perceived loudness, όμως, είναι το πώς «νιώθει» το αυτί την ένταση. Το ανθρώπινο ακουστικό σύστημα δεν αντιδρά το ίδιο σε όλες τις συχνότητες: οι μεσαίες συχνότητες ακούγονται πιο έντονες, ενώ οι πολύ χαμηλές και οι πολύ υψηλές συχνότητες γίνονται αντιληπτές πιο απαλά, ακόμη κι αν έχουν την ίδια στάθμη.

Γι’ αυτό η καθαρότητα παίζει τόσο μεγάλο ρόλο. Ένας καθαρός ήχος, με σωστή ισορροπία συχνοτήτων, γίνεται εύκολα κατανοητός από τον εγκέφαλο. Αντίθετα, ένας θορυβώδης ή μουντός ήχος κουράζει, χάνεται μέσα στο περιβάλλον και τελικά ακούγεται πιο αδύναμος, ακόμη κι όταν είναι αντικειμενικά δυνατός. Δεν είναι τυχαίο ότι η καθαρή ομιλία ξεχωρίζει μέσα σε έναν θορυβώδη χώρο, ενώ ο μουντός ήχος εξαφανίζεται.

Ένα απλό παράδειγμα το αποδεικνύει: δύο ηχεία μπορούν να παίζουν στην ίδια ακριβώς ένταση, αλλά το καθαρό ηχείο θα ακούγεται πιο δυνατό από το άλλο. Η διαφορά δεν βρίσκεται στο volume, αλλά στην ποιότητα και στην ισορροπία του ήχου.

Γι’ αυτό και στο ήχο, μια καλή ηχογράφηση δεν αφορά την αύξηση της έντασης. Αφορά την ισορροπία, την καθαρότητα και το πώς αντιλαμβάνεται το αυτί τον ήχο. Οι ηχολήπτες δεν μιξάρουν για τα μετρητικά όργανα, αλλά για την ανθρώπινη αντίληψη, εκεί όπου τελικά κρίνεται η πραγματική εμπειρία ακρόασης.