Η Quantum Dots, μια τεχνολογία που χρησιμοποιείται για την παραγωγή του λευκού φωτός σε τηλεοράσεις όπως των Samsung, Hisense, TCL κ.ά, τα νανοσωματίδια αυτά δηλαδή έλαβαν το Νόμπελ Χημείας 2023.
Το βραβείο Νόμπελ επιβραβεύει την ανακάλυψη και την ανάπτυξη των κβαντικών κουκκίδων, που είναι τόσο μικροσκοπικά νανοσωματίδια που το μέγεθός τους καθορίζει τις ιδιότητές τους. Αυτά τα απειροελάχιστα σωματίδια της νανοτεχνολογίας μας χαρίζουν το πλούσιο φως που έχουν οι σύγχρονες τηλεοράσεις QLED ή QD-OLED.
Οι νικητές του Νόμπελ Χημείας 2023 -που θα μοιραστούν τα 11 εκατομμύρια σουηδικές κορώνες (περίπου ένα εκατομμύριο δολάρια ΗΠΑ) είναι οι:
Moungi G. Bawendi (62): Massachusetts Institute of Technology (MIT), Cambridge, MA, Η.Π.Α.
Louis E. Brus (80): Πανεπιστήμιο Columbia, Νέα Υόρκη, Νέα Υόρκη, ΗΠΑ,
Alexei I. Ekimov (78): Nanocrystals Technology Inc., Νέα Υόρκη, Νέα Υόρκη, ΗΠΑ
H Βασιλική Σουηδική Ακαδημία Επιστημών που απονέμει τα Νόμπελ δήλωσε: «όλοι όσοι σπουδάζουν χημεία μαθαίνουν ότι οι ιδιότητες ενός στοιχείου καθορίζονται από το πόσα ηλεκτρόνια έχει. Ωστόσο, όταν η ύλη συρρικνώνεται σε νανοδιαστάσεις προκύπτουν κβαντικά φαινόμενα. αυτά διέπονται από το μέγεθος της ύλης. Οι βραβευμένοι με Νόμπελ Χημείας 2023 κατάφεραν να παράγουν σωματίδια τόσο μικρά που οι ιδιότητές τους καθορίζονται από κβαντικά φαινόμενα. Τα σωματίδια, τα οποία ονομάζονται κβαντικές κουκκίδες, έχουν πλέον μεγάλη σημασία στη νανοτεχνολογία». Και συνεχίζει: «Οι κβαντικές κουκκίδες έχουν πολλές συναρπαστικές και ασυνήθιστες ιδιότητες. Είναι σημαντικό ότι έχουν διαφορετικά χρώματα ανάλογα με το μέγεθός τους», λέει ο Johan Åqvist, Πρόεδρος της Επιτροπής Νόμπελ για τη Χημεία.
Οι φυσικοί γνώριζαν από καιρό την θεωρία ότι τα κβαντικά φαινόμενα εξαρτώμενα από το μέγεθος μπορούσαν να προκύψουν σε νανοσωματίδια, αλλά εκείνη την εποχή ήταν σχεδόν αδύνατο να κατασκευαστούν σε νανοδιαστάσεις. Ως εκ τούτου, λίγοι άνθρωποι πίστευαν ότι αυτή η γνώση θα εφαρμοστεί στην πράξη.
Ωστόσο, στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ο Alexei Ekimov κατάφερε να δημιουργήσει κβαντικά εφέ σε έγχρωμο γυαλί. Το χρώμα προήλθε από νανοσωματίδια χλωριούχου χαλκού και ο Ekimov έδειξε ότι το μέγεθος των σωματιδίων επηρέαζε το χρώμα του γυαλιού μέσω κβαντικών επιδράσεων.
Λίγα χρόνια αργότερα, ο Louis Brus ήταν ο πρώτος επιστήμονας στον κόσμο που απέδειξε ότι οι κβαντικές επιδράσεις εξαρτώνται από το μέγεθος των σωματιδίων που επιπλέουν ελεύθερα σε ένα ρευστό.
Το 1993, ο Moungi Bawendi έφερε επανάσταση στη χημική παραγωγή κβαντικών κουκκίδων, με αποτέλεσμα σχεδόν τέλεια σωματίδια. Αυτή η υψηλή ποιότητα ήταν απαραίτητη για να χρησιμοποιηθούν σε εφαρμογές.
Οι κβαντικές κουκκίδες φωτίζουν πλέον οθόνες υπολογιστών και οθόνες τηλεόρασης αλλά και τις αποχρώσεις του φωτός ορισμένων λαμπτήρων LED.
Οι κβαντικές κουκκίδες φέρνουν έτσι όφελος στην ανθρωπότητα. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι στο μέλλον θα μπορούσαν να συνεισφέρουν στην κατασκευή ευέλικτων ηλεκτρονικών, μικροσκοπικών αισθητήρων, απειροελάχιστών φωτοβολταικών και κρυπτογραφημένη κβαντική επικοινωνία.
Οι επιστήμονες λένε ότι μόλις ξεκινήσαμε να εξερευνούμε τις δυνατότητες αυτών των μικροσκοπικών σωματιδίων.
Έτσι, αν υπάρχει ένα 12χρονο παιδί εκεί έξω με έμφαση στις επιστήμες, ο νανόκοσμος έχει πολλά να προσφέρει.
